Görev yapmayacak kadar hasta ve hatta bedene zararlı hale gelen bir organın, bir yenisi ve sağlamı ile değiştirilebilmesi işlemine" Organ Nakli" veya Organ Transplantasyonu "denilir.
ORGAN NAKLİNİN ŞU ANKİ DURUMU NEDİR ?
Günümüzde göz, böbrek, karaciğer, kalp, pankreas, kemik iliği, kalp- akciğer, kemik ve ince barsak en çok nakledilen organlardır. Bu nakillerde organlar hemen hemen daima ölülerden yada 1. derecedeki akrabalardan sağlanmaktadır. Örneğin kalp hastalığından ölmüş bir kişinin sağlam kornea ve böbrekleri alınıp, görmeyen insanlara yada böbrek hastalarına nakledilmektedir.
KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALIĞI (ÜREMİ) NEDİR ?
Vücudumuzda çok önemli görevler yapan böbreklerimiz taş, şeker hastalığı, nefrit, yüksek tansiyon, mikroplar, yaralanmalar veya kullandığımız ilaçlar nedeniyle hastalanabilir. Bu hastalıkların bazıları tedavi edilirken, tedavi ile düzelmez gittikçe ilerleyerek kişiyi ölüme götürür. Tedavi edilmeyen ilerlemiş bu tür böbrek hastalıklarına üremi (kanda üre miktarının yükselmesi) son dönem böbrek yetersizliği veya kronik böbrek yetersizliği gibi adlar verilmektedir.
KRONİK BÖBREK HASTASININ NE GİBİ ŞİKAYETLERİ OLUR?
Bu hastalarda bulantı, kusma, iştahsızlık, halsizlik, güçsüzlük, burun kanaması, kaşıntı, nefes darlığı, öksürük, vücudunda şişlik, uykusuzluk, kramp, huzursuzluk gibi şikayetler vardır. Bazıları birden nefes darlığı veya koma hali ile hastaneye kaldırılır.
TÜRKİYE'DE KRONİK BÖBREK HASTASI ÇOK MUDUR ?
KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ TEDAVİSİ VAR MIDIR ?
Her iki böbreği de çalışmayan bu hastalar için, hasta böbrekler yerine suni böbrekler yapıldı. Suni böbrek " yada diğer adıyla HEMODİYALİZ " bir süzgeçtir. İdrarı kana karışmış bu hastalar haftada üç gün hastaneye giderler, kanları damardan bir boru ile hastaya alınıp bu süzgeçten geçirildikten sonra yine bu boru ile hastaya verilir. Bu tedavi ile hastalar ayakta kalmaktadır. Ancak suni böbrek bizim böbreğimizin yaptığı her şeyi yapamaz. Bu yüzden de hastalar tamamıyla iyileşemezler. Bir diğer tedavi biçim,i ise Periton Diyalizdir. Bu tedavi biçiminde ise hastalar karın boşluğuna takılacak bir kateter yardımıyla tedavilerini sürdürürler. Bu tedaviler pahalı olduğundan genellikle sadece devlet yardımı görenler tedavi olabilirler. Bu nedenle suni böbrek yerine geçecek çareler aranmış ve "böbrek nakli" ortaya çıkmıştır.
BÖBREK NAKLİ NEDİR ?
Böbrek nakli; kronik böbrek hastasına, ülkemizde genellikle olduğu gibi sağlıklı bir insandan veya ölüden alınan böbreğin vücuda takılması işlemidir. Böylece hasta yeniden sosyal yaşamına kavuşmaktadır. Hemodiyaliz makinesi ile bağımlı bir yaşam sürdürmek zorunda iken kontrollü ama diyalize bağlı olmayan bir yaşama geçebilmektedir.
BÖBREK NAKLİ İÇİN ORGANLAR NASIL SAĞLANIYOR ?
Çok sayıda böbrek hastasına aile fertlerinden böbrek bulma güçlüğü yüzünden,
trafik kazalarında hayatını kaybedenlerde olduğu gibi ölülerden böbrek
alıp hastalara takma çareleri aranmış ve bunda başarılı olunmuştur.
Yeni ölmüş kişilerden alınarak yapılan böbrek takma işlemine kadavradan
böbrek nakli denmektedir. Yaşamını henüz kaybetmiş kişiden alınan iki
böbrek uygun doku grubunda böbrek bekleyen iki kişiye takılmakta, bir
insanın ölüsü iki kişiye hayat vermektedir. Bu güzel olaya rağmen yinede
böbrek hastaları için yeterli ölü böbreği bulunmamaktadır. Bunun nedeni
yeni ölmüş kişinin başında bulunan yakınlarını ölülerinden böbrek alınmasına
rıza göstermeyişleridir.
ORGAN BAĞIŞINA İHTİYAÇ VAR MIDIR ?
EVET. Bir çok hasta bağışlanmış bir organ için beklerken ölmektedir. Bağışlanmış bir organ, başarılı bir nakilden sonra, gerçek bir yaşam armağanıdır. " SİZ, BİR YAŞAM ARMAĞAN ETMEKTESİNİZ"
TÜRKİYE'DE BÖBREK NAKLİ NE ZAMAN BAŞLADI ?
Türkiye'de ilk başarılı böbrek nakli 1975 yılında Hacettepe Hastanesinde Dr. Mehmet HABERAL ve ekibi tarafından yapılmıştır. Canlıdan canlıya yapılan bu ilk nakilden sonra 1979 yılında "ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA" 2238 sayılı kanun çıkarılmış ve bu yasa 1982 yılında yeniden düzenlenerek ölüden organ alınmasını yasal tedbirlerle ortaya koymuştur.
ORGAN BAĞIŞININ VE TRANSPLANTASYONUNUN
DİNİ İNANÇLAR YÖNÜNDEN AÇIKLAMASI NEDİR ?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, organ bağışını insanın insana yapabileceği en büyük yardım olarak tanımlanmıştır. 6.3.1980 tarih 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu bildirmiştir. Kur'an-ı Kerim'de de (Maide Suresi, Ayet 32) " KİM BİR KİMSEYE HAYAT VERİRSE, ONUN SANKİ BÜTÜN İNSANLARA HAYAT VERMİŞÇESİNE SEVAP KAZANACAĞI " beyan olunmuştur.
ORGAN BAĞIŞININ, ORGAN NAKLİNDE
EKONOMİK ÖNEMİ NEDİR ?
Organ nakli hemodiyaliz tedavisinden çok daha ucuz olduğu halde ülkemizde organ bağışı yaygın olmadığı takdirde, bu maliyet ile yapılabilecek nice sağlık hizmeti ertelenebilir veya geri kalabilir. O halde organ nakli ve organ bağışı ülkemiz için hem sağlık yönünden, hem de ekonomik yönden önemli bir katkıdır.
NASIL ORGAN BAĞIŞLAYABİLİRSİNİZ ?
Tüm ülkeler ölüden böbrek temini sorununu, sağlıklı kişileri
beklenmedik ölümleri halinde bütün organlarını bağışladığına dair bir
belge doldurmaları suretiyle çözümlemişlerdir. Bağış belgesi taşıyan
bir kişi öldüğünde artık ailesinden izin almaya gerek kalmamakta, böbrekleri
alınarak hastalara takılmaktadır. Organ bağışında bulunmak için "
TIBBEN YAŞAMIM SONA ERDİKTEN SONRA DOKU VE ORGANLARIMIN DİĞER HASTALARIN
TEDAVİSİ İÇİN KULLANILMASINA İZİN VERİYORUM." diyen bir belgeyi
iki tanık önünde imzalayıp kimlik kartı gibi taşımanız yeterlidir.
ORGAN BAĞIŞI İÇİN YAŞ SINIRI VAR MIDIR ?
Günümüzde yeni doğmuştan 60 yaşa kadar olan ölülerden organ alınabildiği gibi, 18 veya üstünde bir yaşta olup akli dengesi yerinde olan herkes ORGAN BAĞIŞ KARTINI imzalayabilir, böylece organ başında bulunabilir.
HERHANGİ BİR YERE KAYDOLMAK GEREKİR Mİ ?
Hayır. Sadece organ bağış kartını şahitlerle doldurup imzalamanız ve sürekli üzerinizde taşımanız yeterlidir.
SONRADAN FİKRİNİZİ DEĞİŞTİREBİLİR MİSİNİZ ?
Evet. Bağış kartınızı yırtıp atmanız yeterlidir. Bu konuda özgürsünüz.
ORGAN BAĞIŞI İÇİN PARA ÖDENMESİ SÖZKONUSU MUDUR ?
Hayır. Kişilerin bir bedel karşılığı organlarını vermeleri 2238 sayılı yasaya göre yasaktır.
İNSANLARA YAŞAMA ŞANSI TANIYAN ORGAN BAĞIŞINA NASIL YARDIMCI OLABİLİRSİNİZ
?
Çevrenizdekilere Organ Bağışı Kampanyasını tanıtın ve Bağış kartlarını verin. Organ Bağışının öneminin anlatılmasına ve yaygınlaştırılmasına yardımcı olun. Organ Bağışı hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek için " TÜRKİYE BÖBREK NAKLİ VE DİYALİZ HASTALARINA HİZMET VAKFI " ile irtibat kurunuz.
UNUTMAYINIZ:
"BAĞIŞLANAN ORGAN, FİLİZLENEN CANDIR"...
...................................................................................................................
BÖBREK NAKİLLERİ BİLİM KURULU
ADI SOYADI BÖBREK NAKLİ MERKEZİ
Doç.Dr.Cüneyt HOŞCOŞKUN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir
Prof.Dr.Hüseyin GÜLAY Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir
Prof.Dr.Bülent ERBAY Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
Prof.Dr.Şali ÇAĞLAR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
Doç.Dr.Hamdi KARAKAYALI Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
Doç.Dr.Şevki SERT Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
Prof.Dr.Köksal ÖNER Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Ankara
Doç.Dr.Faruk GÖNENÇ Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi, Ankara
Prof.Dr.Gülşen YAKUPOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
Prof.Dr.Bülent OKTAY Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bursa
Prof.Dr.Haluk KİPER Osmangazi Üniversitesi Tıp Fak, Eskişehir
Prof.Dr.Uğur ERKEN Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adana
Doç.Dr.Mesut İzzet TİTİZ Haydarpaşa Num. Eğ. ve Araş. Hast.İstanbul
Prof.Dr.Ekrem EREK İstanbul Üni. Cerrahpaşa Tıp Fak, İstanbul
Prof.Dr.Uluğ ElDEGEZ İstanbul Üni. İstanbul Tıp Fakültesi İstanbul
Prof.Dr.Mustafa GÜLMEN Kartal Eğitim ve Araştırma Hast, İstanbul
Prof.Dr.Nurol ARIK On Dokuz Mayıs Üni. Tıp Fak, Samsun
Prof.Dr.Zeki YILMAZ Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kayseri
Op.Dr.Necmettin GÜVENCE SSK İhtisas Hastanesi, Ankara
Doç.Dr.Adem USLU SSK İzmir Eğitim Hastanesi, İzmir
Op.Dr.Muharrem KARAOĞLAN SSK Tepecik Hastanesi, İzmir
Doç.Dr.Çetin ÖZENER Marmara Üniversitesi Tıp, İstanbul
